^{Data publikacji: 22.04.2025}

^{7 minut czytania}

Redukcja śladu węglowego firmy w Zakresie 3 – kluczowe wyzwania i skuteczne strategie 

Spis treści:

1. Redukcja emisji w Zakresie 3 – od czego zacząć
2. Jak producenci mogą wpływać na emisje w Zakresie 3
3. Zalecenia jak redukować emisje w Zakresie 3 w swojej firmie
4. Podsumowanie

Emisje gazów cieplarnianych (GHG), zgodnie z międzynarodowym standardem rachunkowości emisji – Greenhouse Gas (GHG) Protocol, dzielą się na trzy Zakresy. Zakres 1 obejmuje emisje bezpośrednie pochodzące ze źródeł będących własnością firmy lub przez nią kontrolowanych. Zakres 2 dotyczy pośrednich emisji wynikających z produkcji zakupionej energii elektrycznej, pary, ogrzewania i chłodzenia wykorzystywanych przez przedsiębiorstwo. Natomiast Zakres 3 obejmuje wszystkie pozostałe pośrednie emisje powstające w całym łańcuchu wartości organizacji¹. 

Monitorowanie emisji w Zakresie 3, choć pracochłonne, niesie ze sobą wiele korzyści. W przypadku wielu firm największa część emisji gazów cieplarnianych, generowana jest poza ich bezpośrednimi operacjami, czyli właśnie w Zakresie 3. Identyfikacja źródeł emisji pozwala firmom na efektywną redukcję kosztów oraz realnie ogranicza ich negatywny wpływ na zmianę klimatu.  

Więcej o emisjach z Zakresu 3 możesz przeczytać w artykule Zakres 3 emisji śladu węglowego – dlaczego jest ważny i kto powinien go liczyć? 

 Dzięki analizie źródeł emisji w Zakresie 3 organizacje mogą:  

• opracować strategie redukcji emisji, koncentrując się na najbardziej emisyjnych procesach i poszukując efektywniejszych rozwiązań technologicznych oraz operacyjnych, 
• ocenić dostawców pod kątem ich zaangażowania w zrównoważony rozwój, wskazując liderów i tych, którzy muszą zmienić swoje strategie,  
• optymalizować koszty operacyjne poprzez identyfikację obszarów, w których możliwe są oszczędności, np. w zużyciu energii, surowców czy logistyce,  
• nawiązać współpracę z dostawcami w celu wdrażania wspólnych działań na rzecz klimatu,  
• identyfikować ryzyka i szanse związane z klimatem, co ułatwia dostosowanie strategii biznesowej do zmieniających się warunków pogodowych, rynkowych oraz regulacyjnych, 
• zidentyfikować kluczowe obszary emisji w swoim łańcuchu dostaw, co pozwala na skuteczne zarządzanie wpływem na klimat². 

Redukcja emisji w Zakresie 3 – od czego zacząć

Pierwszym krokiem w skutecznym planowaniu redukcji emisji gazów cieplarnianych jest policzenie śladu węglowego organizacji we wszystkich trzech Zakresach. To pozwala zrozumieć, gdzie powstają największe emisje i które obszary wymagają szczególnej uwagi. Znaczenie emisji w Zakresie 3 dla śladu węglowego przedsiębiorstw.  

Aby móc mądrze zaplanować proces redukcji, warto przeanalizować każdą istotną kategorię emisji w Zakresie 3, zadając sobie pytania: 

• Na ile mamy wpływ na emisje w tej kategorii? 
• Czy są dostępne rozwiązania umożliwiające szybką redukcję emisji? 
• Jakie zasoby organizacyjne, finansowe oraz czasowe będą potrzebne do wdrożenia zmian? 
• Czy istnieją regulacje prawne lub presje rynkowe, które mogą przyspieszyć zmiany? 

Odpowiedzi na te pytania mogą pomóc organizacji uporządkować działania. Warto najpierw skupić się na obszarach istotnych z punktu widzenia emisji oraz wyłonić te kategorie w których zmiany możemy wdrożyć szybciej.  

Przykłady działań, które możemy wprowadzić w celu redukcji emisji w wybranych kategoriach: 

• kategoria 1: Zakupione towary i usługi: przedsiębiorstwo nie ma bezpośredniej kontroli nad procesami produkcyjnymi swoich dostawców, dlatego redukcja emisji w tej kategorii wymaga współpracy, negocjacji oraz długoterminowych zmian w wyborze dostawców lub materiałów, 
• kategoria 5: Odpady powstałe w wyniku działalności firmy: organizacja powinna umożliwić właściwą segregacje odpadów, dbać o właściwy sposób utylizacji elektroodpadów, przeanalizować możliwości odzysku i ponownego wykorzystania odpadów, 
• kategoria 6: Podróże służbowe: jako pracodawca mamy wpływ na podróże służbowe pracowników, możemy określić z jakiego środka transportu powinni korzystać pracownicy oraz jakie hotele wybierać podczas podróży służbowych (można przyjąć strategię korzystania z mniej emisyjnego środka transportu, wybierać dla pracowników noclegi w hotelach, które kładą większy nacisk na działania na rzecz klimatu), 
• kategoria 7: Dojazdy pracowników: promować rowery jako środek transportu, dofinansowywać bilety na transport publiczny, premiować carpooling, czyli zabieranie współpracowników po drodze do pracy,  
• kategoria 11: Użytkowanie sprzedanych produktów: emisje powstają po stronie klientów, czyli podczas użytkowania sprzedanych produktów. Przedsiębiorstwo może jedynie pośrednio wpływać na te emisje, np. projektując bardziej energooszczędne produkty. Jednak ostateczny poziom emisji zależy od sposobu, w jaki klienci korzystają z tych produktów (np. jak często używają urządzeń elektrycznych lub jak je konserwują), 
• Kategoria 12: Postępowanie z produktami po zakończeniu użytkowania: jako firma mamy ograniczoną kontrole nad tym jak kliencie utylizują produkty, możemy jedynie rekomendować sposób postępowania lub wprowadzić system zwrotu i/lub recyklingu, jednak to wymaga dużych nakładów finansowych i złożonej logistyki, 
• kategoria 15: Emisje z inwestycji: redukcja wymaga zmiany strategii inwestycyjnej i wycofania się z wysokoemisyjnych sektorów, co może prowadzić do konfliktu z interesami finansowymi, często inwestycje są długoterminowe, więc zmiany wymagają długiego czasu. 

Jak producenci mogą wpływać na emisje w Zakresie 3

Przetwórstwo przemysłowe, transport, handel detaliczny oraz sektor technologiczny czy finansowy to przykłady branż, w których emisje z Zakresu 3 mogą przeważać w całkowitym śladzie węglowym firmy. Przykładowo, producenci elektroniki są zobowiązani uwzględniać emisje generowane przez dostawców podzespołów, a także emisje związane z użytkowaniem i utylizacją sprzętu przez użytkowników końcowych³.  

Przykłady firm, które wprowadziły redukcję emisji w istotnych dla nich kategoriach Zakresu 3:

Przykład firmy EPP N.V.

Firma EPP N.V. jest największym zarządcą centrów handlowych w Polsce, pod względem powierzchni handlowej. Zarządza portfelem obejmującym 28 obiektów handlowych oraz 6 kompleksów biurowych. Główne źródła emisji w Zakresie 3, odpowiadające łącznie za 92,6% całkowitych emisji, są emisje z kategorii 13, związane ze zużyciem mediów w wynajmowanych aktywach oraz z kategorii 3, obejmujące emisje powstałe w wyniku produkcji i dystrybucji zużytej energii. Działania podjęte przez firmę to:

→ przejście na energię odnawialną: przesunięcie zużycia energii elektrycznej w łańcuchu wartości w kierunku źródeł odnawialnych, zwiększenie udziału energii z gwarancjami pochodzenia dla nieruchomości, osiągając 100% w biurowcach i 25% w obiektach handlowych,

→ zaangażowanie najemców i optymalizacja: współpraca z najemcami w celu zwiększenia efektywności energetycznej ich sklepów,

→ zwiększenie efektywności energetycznej budynków i zmniejszenie ich zapotrzebowania na energię pierwotną.

Źródło: https://www.epp-poland.com/epp-zredukowalo-o-48-emisje-gazow-cieplarnianych-w-porownaniu-do-2019-roku

Przykład firmy Ricoh

Ricoh to japońska firma technologiczna specjalizująca się w rozwiązaniach z zakresu druku, zarządzania dokumentami i transformacji cyfrowej. Firma podjęła kluczowe działania w trzech kategoriach:

→ Kategoria 1: Zakupione towary i usługi: wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu oraz zmniejszenie rozmiaru i wagi oferowanych produktów

→ Kategoria 4: Transport i dystrybucja: firma postawiła za cel zmianę obliczeń z metody kosztowej na metodę tonokilometrową, opartą na wadze ładunku, pokonanej odległości i środku transportu. Umożliwi to dokładniejsze określenie emisji gazów cieplarnianych w transporcie.

→ Kategoria 11: Użytkowanie sprzedanych produktów: opatentowana przez Ricoh technologia umożliwiła najniższe na rynku wskaźniki zużycia energii TEC dla urządzeń wielofunkcyjnych.

Źródło: https://www.ricoh.pl/wiadomosci-wydarzenia/wiadomosc/ricoh-stawia-na-redukcje-emisji-gazow-cieplarnianych-w-3-zakresie

Przykład firmy IKEA

IKEA to szwedzka firma zajmująca się projektowaniem, produkcją i sprzedażą mebli oraz artykułów wyposażenia wnętrz. W ramach działań na rzecz klimatu tworzy coraz więcej produktów, które już na etapie projektowania są przeznaczone do ponownego użycia, przetworzenia i recyklingu.

Celem firmy jest stosowanie wyłącznie materiałów odnawialnych lub pochodzących z recyklingu oraz dostarczanie nowych rozwiązań dla klientów, aby mogli przedłużyć cykl życia swoich produktów i materiałów.

Działania te mają wpływ na ograniczanie emisji w kategoriach związanych z zakupionymi materiałami (kategoria 1, użytkowaniem sprzedanych produktów (kategoria 11), postępowaniem z produktami po zakończeniu ich użytkowania (kategoria 12).

Źródło: https://www.ikea.com/pl/pl/this-is-ikea/sustainable-everyday/sustainable-materials/

Wśród europejskich i polskich firm można zauważyć rosnącą świadomość w kwestii redukcji emisji gazów cieplarnianych, także w kontekście emisji Zakresu 3. Firmy coraz częściej podejmują działania na rzecz redukcji emisji w całym swoim łańcuchu dostaw, współpracując z dostawcami, inwestując w zrównoważoną produkcję i rozwijając technologie, które pozwalają na zmniejszenie śladu węglowego. Działania te są szczególnie istotne w kontekście globalnych celów zrównoważonego rozwoju, takich jak ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C.

Jak redukować emisje w Zakresie 3 w swojej firmie – rekomendacje Fundacji Climate&Strategy

• Obliczaj emisje gazów cieplarnianych w łańcuchu wartości – poprzez korzystanie z uznanych metod obliczania emisji i aktywne weryfikowanie poprawności kalkulacji.
• Zachęć dostawców do dzielenia się informacjami o śladzie węglowym oferowanych produktów i usług.
• Współpracuj strategicznie z partnerami w łańcuchu dostaw – angażuj dostawców i podwykonawców w działania na rzecz redukcji emisji. Wspieraj ich w rozwijaniu niskoemisyjnych praktyk produkcyjnych oraz wdrażaniu rozwiązań przyjaznych klimatowi.
• Uwzględnienie emisji w kryteriach zakupowych – wybierając dostawców, zwróć uwagę czy w przejrzysty sposób udostępniają informacje o swoich produktach. Szczególnie sprawdzaj, czy oferują produkty z recyklingu, odnawialnych źródeł lub o potwierdzonej niższej emisyjności w cyklu życia.
• Odpady to też emisje – recykling, ponowne użycie czy projektowanie z myślą o całym cyklu życia produktu to konkretne sposoby na zmniejszenie wpływu na klimat.
• Redukcja emisji z transportu i podróży służbowych – ograniczanie podróży służbowych poprzez udział w spotkaniach online i promowanie mniej emisyjnych środków transportu.
• Projektuj produkty z myślą o zrównoważonym rozwoju – uwzględniaj w instrukcjach zalecenia dotyczące energooszczędnego użytkowania, konserwacji i utylizacji.

Wnioski

Monitorowanie i redukcja emisji gazów cieplarnianych w Zakresie 3 wymaga kompleksowego podejścia i współpracy na każdym etapie łańcucha wartości. Poznanie źródeł emisji gazów cieplarnianych jest kluczowe dla zaplanowania skutecznej dekarbonizacji i ograniczenia skutków zmiany klimatu. Podczas gdy pewne obszary emisji są łatwiejsze do kontrolowania i redukowania, inne wymagają długofalowej strategii i współpracy z dostawcami oraz klientami. Nowoczesne technologie i narzędzia raportowania pozwalają lepiej zarządzać śladem węglowym i wdrażać skuteczne działania na rzecz klimatu.

Autor artykułu:

---

Źródła:

[1] The GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard

[2] https://climateandstrategy.com/blog/zakres-3-emisji-sladu-weglowego-dlaczego-jest-wazny-i-kto-powinien-go-liczyc/

[3] https://climateandstrategy.com/blog/zakres-3-emisji-sladu-weglowego-dlaczego-jest-wazny-i-kto-powinien-go-liczyc