Rezyliencja energetyczna: stabilność kosztów
i bezpieczeństwo dostaw

Wysokie i zmienne ceny energii, ryzyko przerw w dostawach, zmiany regulacyjne oraz rosnące koszty emisji CO₂ tworzą dziś jedno z kluczowych wyzwań dla biznesu w Polsce. Uzależnienie systemu od paliw kopalnych oraz napięcia geopolityczne zwiększają podatność firm na szoki cenowe i operacyjne.

Rezyliencja energetyczna to zdolność do utrzymania ciągłości działania mimo zakłóceń oraz do ograniczania długoterminowej ekspozycji na ryzyko cenowe. Obejmuje dywersyfikację źródeł energii, inwestycje w OZE i magazyny energii, poprawę efektywności energetycznej oraz przemyślane strategie zakupowe (np. kontrakty długoterminowe). Kluczowe jest również opracowanie planów awaryjnych na wypadek ograniczeń w dostawach.

Budowanie odporności energetycznej nie jest wyłącznie kosztem. Stanowi również istotny element przewagi konkurencyjnej. Firmy o stabilnych kosztach energii i niższym śladzie węglowym są bardziej wiarygodne dla inwestorów, partnerów i klientów, a jednocześnie mniej podatne na wstrząsy rynkowe.

Mapa ryzyk i rekomendacji Główne ryzyka i rekomendacje dla firm

Dowiedz się więcej o ryzykach i rekomendowanych działaniach, klikając w wybrany punkt na wykresie. Każdy z czterech kolorów to inna kategoria ryzyka. Chcesz zobaczyć wpływ na Twój sektor? Kliknij w odpowiednią branżę z listy.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32

Kategoryzacja ryzyka

Branże

Analizowane branże

Kategoryzacja ryzyka

Ryzyko fizyczne

Okresowe przerwy w dostawach energii elektrycznej z powodu ataków hybrydowych i cybernetycznych.

Lokalne lub regionalne przerwy w dostawach energii elektrycznej, związane ze stanem, awariami lub pracą sieci dystrybucyjnej – na przykład z powodu warunków pogodowych.

Przerwy w dostawach paliw kopalnych, wynikające z problemów z infrastrukturą importową i przesyłową, w tym rurociągami, portami, infrastrukturą kolejową (awarie, akty sabotażu).

Lokalne lub systemowe blackouty (na przykład w Hiszpanii w 2025 roku) wynikające z braku stabilności systemowej i zarządzania siecią.

Przerwy w dostawach ciepła z sieci ciepłowniczej lub własnej ciepłowni, wynikające z awarii, braków paliwa, aktów sabotażu (przykład: Berlin, styczeń 2026).

Problem z łańcuchem dostaw, brak dostępu do części zamiennych oraz możliwości dokonywania niezbędnych remontów istniejącej infrastruktury energetycznej.

Systemowe ryzyko dostępności mocy szczytowych, związane z brakiem wystarczającego zastępowania wychodzących z systemu mocy wytwórczych (ryzyko stopni zasilania). Istotny wzrost prawdopodobieństwa w horyzoncie 2030–2040.

Przerwy w dostawach wynikające z problemów z lokalną siecią zakładową (elektryczną i cieplną) lub z elementami infrastruktury.

Ryzyko ekonomiczne

Długotrwale wysokie ceny energii elektrycznej, wyższe niż w innych krajach (z powodu wyższych kosztów emisji CO2, konieczności dużych inwestycji w sieć, zwiększających opłaty sieciowe, kosztów rynku mocy).

Zmienność cen energii elektrycznej w kontraktach spot i na rynku bilansującym z powodu małej elastyczności podaży i popytu oraz niezbilansowania.

Zmienność cen energii elektrycznej sezonowa (lato – zima) i dzienna (duck curve) związana z nierównowagą dostępności źródeł odnawialnych.

Ryzyko ceny i dostępności paliw kopalnych z powodu zależności Polski od importu (niedostateczna własna infrastruktura importowa lub ryzyko dostawców).

Zmienność cen paliw kopalnych wynikająca z sytuacji na rynkach światowych.

Wejście w życie systemu ETS2 (wzrost kosztów generacji własnej energii bądź ciepła opartej na paliwach kopalnych i wzrost kosztów produkcji).

Peaki cenowe związane ze skokami cen gazu (jako marginalnego źródła determinującego ceny energii elektrycznej na rynku).

Zbyt niska elastyczność odbioru i brak możliwości skorzystania z taryf dynamicznych przez firmę (brak wiedzy i narzędzi).

Ryzyko cen biomasy.

Ryzyko błędnego zakupu energii elektrycznej – na przykład zawarcie wieloletniej umowy zakupu energii (PPA), która okaże się niekorzystna.

Ryzyko transformacyjne

Brak mocy przyłączeniowych dla wybudowania własnej generacji albo dla zelektryfikowania procesów przemysłowych.

Nieproporcjonalne koszty transformacji polskich firm w porównaniu z konkurencją zagraniczną (konieczność większych nakładów inwestycyjnych w warunkach zbyt wolnej transformacji systemu).

Ryzyka przychodowe wynikające ze strukturalnie wysokiego śladu węglowego firmy i produktów, spowodowane wypadnięciem z łańcuchów dostaw, utratą klientów czy kontraktów.

Trudność z pozyskaniem finansowania i wysoki koszt kapitału (stopy procentowe złotowe versus strefa euro) dla inwestycji w transformację.

Zapóźnienie modernizacji budynków wielorodzinnych i domów jednorodzinnych z powodu niskotemperaturowego ciepła (wyzwanie dla branży real estate).

Ryzyko stranded assets – utraty wartości, użyteczności infrastruktury energetycznej firmy (na przykład aktywa węglowe, gazowe) w związku z wymogami transformacji i szybkimi zmianami technologicznymi.

Problemy z łańcuchami dostaw dla inwestycji w transformację (panele fotowoltaiczne, magazyny energii), geopolityka.

Ryzyko regulacyjne

Zmiany w modelu rynku energii oraz zasadach taryfowania i naliczania opłat (na przykład opłaty mocowej) wpływają na zakupy energii elektrycznej, paliw i ciepła procesowego – w tym akcyzę, taryfy i sposoby rozliczeń – a także na zawarte umowy dostaw, zwłaszcza długoterminowe.

Ryzyko zmian retroaktywnych w systemach wsparcia dla inwestycji transformacyjnych.

Ryzyko zmiany interpretacji prawa przez regulatora rynku energii.

Zmiany modelu rynku energii w Polsce i Unii Europejskiej oraz wpływ tych zmian na modele finansowe inwestycji, zakupowe i rozliczenia energii.

Wymagania dla przemysłu związane z RFNBO, eSAF dla lotnictwa.

Zmiany wymagań związanych ze standardami i normami (realizowanej produkcji, świadczonych usług) – standardy produktowe, efektywności energetycznej, emisyjności.

Zmiany wymagań związanych z raportowaniem (dyrektywy, regulacje lokalne, samoregulacje branżowe: GHG Protocol, CSRD).

Okładka

Projekt „Odporna i silna Polska”

Szczegółowe rekomendacje strategiczne dla przedsiębiorstw oraz mapa ryzyk energetycznych dostępne są w bezpłatnym raporcie „Odporna i silna Polska”.

Eksperci i ekspertki

O projekcie

Firmy funkcjonują dziś w warunkach rosnącej niepewności: ekstremalne zjawiska pogodowe, kryzysy energetyczne, napięcia geopolityczne i dezinformacja powodują coraz częstsze zakłócenia działalności. W takich realiach krótkoterminowe strategie przestają wystarczać.

Projekt Odporna i silna Polska wspiera przedsiębiorstwa w przejściu od reaktywnego zarządzania kryzysowego do świadomego budowania rezyliencji – rozumianej nie tylko jako ochrona przed stratami, lecz także jako zdolność adaptacji i wzmacniania organizacji w warunkach zmienności. 

Inspiracją dla projektu jest podejście bliskie koncepcji antykruchości Nassima Taleba, które zakłada, że firmy mogą wykorzystywać wstrząsy jako impuls do rozwoju, innowacji i budowy długofalowej przewagi konkurencyjnej.