Metoda market-based
i location-based

^{Data aktualizacji: 28.05.2025}

^{2 minuty czytania}

Metoda market-based i location-based

W Zakresie 2 GHG Protocol wymaga od przedsiębiorstw raportowania dwóch wartości liczbowych:

• wartości opartej na lokalizacji (location-based method),
• wartości opartej na rynku (market-based method).

Metoda location-based

Wartość na podstawie lokalizacji jest oparta na emisji gazów cieplarnianych wynikających z produkcji energii na obszarze, w którym jest ona konsumowana.

Metoda ta odzwierciedla łączny wpływ wyborów konsumentów lub dostawców na średni współczynnik emisji sieci. Inne czynniki, takie jak ekonomia i regulacje środowiskowe, również mogą na to oddziaływać. Indywidualne wybory przedsiębiorstw dotyczące umów na zakup energii elektrycznej, wybór dostawców lub zakupy certyfikatów nie są bezpośrednio odzwierciedlone w inwentarzach Zakresu 2 przy użyciu metody obliczania wartości na podstawie lokalizacji.

Metoda market-based

Wartość na podstawie rynku odzwierciedla indywidualne wybory przedsiębiorstw co do kupowanego produktu lub dostawcy energii elektrycznej albo brak zróżnicowanego wyboru, który wymaga zastosowania „residual mix”.

Aby obliczyć wartość na podstawie rynku, przedsiębiorstwo musi posłużyć się wielkością emisji instalacji dostarczającej mu energię. W Europie jedynym sposobem udokumentowania pochodzenia energii są świadectwa pochodzenia (śledzenie bezpośrednie).​

To jak duże znaczenie ma dobór odpowiedniego wskaźnika można w dobry sposób zobrazować na przykładzie obliczeń emisji wynikających z wykorzystania zakupionej z zewnątrz energii elektrycznej, czyli emisji w Zakresie 2 przedsiębiorstwa.

Przykłady obliczania emisji zgodnie z metodą location-based i market-based

Dla lepszego zobrazowania różnic między podejściami location-based i market-based w Zakresie 2 GHG Protocol, poniżej przedstawiono uproszczone obliczenie emisji związanych ze zużyciem energii elektrycznej w skali roku.

Założenia:

• Roczne zużycie energii elektrycznej: 100 000 kWh
• Wskaźnik emisji location-based (KOBiZE 2024, Polska): 0,597 kg CO₂e/kWh
• Wskaźnik emisji market-based (dostawca Polenergia¹ 2024): 0,350609 kg CO₂e/kWh
• Wskaźnik emisji market-based dla energii 100% OZE: 0 kg CO₂e/kWh

Wnioski

Jak widać, wybór metody raportowania oraz rodzaju dostawcy energii ma istotny wpływ na raportowaną wartość emisji. Metoda location-based odzwierciedla średni wpływ energetyki krajowej – w przypadku Polski przekłada się to na relatywnie wysoką wartość emisji. Z kolei market-based pozwala uwzględnić konkretne decyzje zakupowe przedsiębiorstwa – np. wybór dostawcy oferującego energię z niższym śladem węglowym lub całkowicie odnawialną. W tym przypadku różnica w wynikach sięga niemal 60 ton CO₂e rocznie, co wyraźnie pokazuje, jak istotny może okazać się wybór odpowiedniego wskaźnika emisji a przede wszystkim jak duże znaczenie mają strategie zakupowe w kontekście dekarbonizacji działalności.

Przeczytaj także: Czym są wskaźniki emisji CO₂ i skąd są pobierane

Autorki artykułu:

[1] https://www.polenergia.pl/wp-content/uploads/2025/03/StrukturapaliwPOLENERGIAOBROT2024.pd